Thông tin cần biết về thải ghép thận

Thải ghép thận là hiện tượng có thể xảy ra với những người không tuân thủ điều trị, thường xuyên bỏ liều thuốc và quên khám sức khỏe định kỳ. Do đó, người bệnh cần chú ý những điều này để hạn chế tối đa nguy cơ thải ghép.

Thải ghép thận là gì?

• Thải ghép thận là phản ứng bình thường của cơ thể trước một vật thể lạ. Khi quả thận mới được ghép vào cơ thể người, cơ thể người đó sẽ coi thận mới là mối đe dọa và cố gắng tiết ra kháng thể tấn công để loại bỏ nó mà không nhận ra thận mới được cấy ghép là có lợi với cơ thể.
• Để thận được ghép có thể sống thành công trong một cơ thể mới, phải dùng thuốc để đánh lừa hệ miễn dịch chấp nhận việc cấy ghép, không coi đó là một vật thể lạ.

Các dạng thải ghép thận

Bệnh nhân sau ghép thận có thể gặp phải nhiều dạng đào thải, xảy ra nhiều nhất trong khoảng thời gian 3 tháng đầu. Trong đó, miễn dịch thể dịch hay miễn dịch qua trung gian tế bào thường gây ra những phản ứng thải ghép thận cấp nguy hiểm và sớm, còn miễn dịch tế bào gây thải ghép kéo dài.

Thải ghép thận dạng tối cấp

• Nguyên nhân gây ra phản ứng thải ghép tối cấp này là sự có mặt của kháng thể độc tế bào với nồng độ cao trong huyết thanh người nhận chống lại kháng nguyên trên tế bào nội mô mạch máu thận ghép. Đây là dạng thải ghép nặng, xảy ra tức thì trước khi mô ghép hình thành mạch máu tân tạo.
• Phức hợp kháng thể – kháng nguyên hình thành lúc này sẽ nhanh chóng hoạt hóa hệ thống bổ thể, dẫn tới thâm nhiễm bạch cầu trung tính trong mô ghép. Kết quả là sự hình thành các cục máu đông nằm rải rác các mao mạch, dẫn tới tắc nghẽn mạch máu, giảm sinh mạch máu và khiến thận mới ghép bị hoại tử nhanh chóng.

Thải ghép thận cấp thể dịch

Thải ghép thận cấp thể dịch là dạng rối loạn chức năng thận nặng, có thể gặp trong 2 trường hợp gồm:

• Thận ghép trì hoãn phục hồi chức năng do có sự có mặt của kháng thể lưu hành đặc hiệu của người nhận chống lại người cho.
• Thải ghép cấp sớm và nặng, còn gọi là thải ghép cấp gia tốc.

Thải ghép thận cấp thể dịch có thể xảy ra sớm hoặc muộn sau khi ghép, do nhiều nguyên nhân khác nhau. Đa phần là bệnh nhân không tuân thủ điều trị, tự ý giảm liều thuốc, không tuân thủ điều trị ức chế miễn dịch. 

Vì sao bị thải ghép thận?

Có nhiều lý do gây thải ghép thận, trong đó chủ yếu là do:

• Đông máu: Là hiện tượng mạch máu đến thận được cấy ghép bị đông lại làm thận không được cung cấp máu để tồn tại. Điều này có thể xảy ra ngay sau phẫu thuật.
• Tụ dịch: Thận có thể bị tổn thương nếu có tụ dịch quanh thận do áp lực nếu không được điều trị.
• Nhiễm trùng: Nhiễm trùng thận có thể gây tổn thương thận vĩnh viễn nếu không được phát hiện và điều trị sớm.
• Tác dụng phụ của thuốc: Một số loại thuốc có thể gây hại cho thận.
• Các vấn đề về thận của người hiến tặng: Nếu quả thận của người hiến tặng đã gặp vấn đề trước khi cấy thì quả thận sẽ không thể hoạt động tốt trong thời gian dài.
• Không tuân thủ y lệnh: Ngừng dùng thuốc chống thải ghép hoặc bỏ liều sẽ kích động hệ miễn dịch tiếp tục cố gắng đào thải quả thận đó. Lâu dần sẽ làm tổn thương thận đến mức phải chạy thận nhân tạo.
• Bệnh tái phát: Căn bệnh đã làm hỏng thận ban đầu của bạn quay trở lại và làm hỏng thận được ghép.
• Thải ghép cấp tính: Xảy ra ngay sau phẫu thuật cấy ghép hiện nay khá hiếm, nhưng có thể xảy ra bất cứ lúc nào.
• Thải ghép mãn tính: Đây là lý do phổ biến nhất khiến các ca ghép thận thất bại. Đây là tổn thương lâu dài do hệ miễn dịch của cơ thể gây ra vì nhiều lý do khác nhau.

Dấu hiệu của thải ghép thận

Mỗi người có thể có các triệu chứng thải ghép thận khác nhau. Dưới đây là các triệu chứng thải ghép thận phổ biến nhất:

• Sốt
• Thận hoạt động kém
• Tăng nồng độ creatinin trong máu
• Huyết áp cao

Nếu xuất hiện bất kỳ một trong các triệu chứng này, bạn cần thông báo ngay cho bác sĩ được biết để điều chỉnh phương pháp điều trị phù hợp.

Làm gì để ngăn thải ghép thận?

Bạn phải dùng thuốc trong suốt phần đời còn lại để chống thải ghép thận. Mỗi cơ thể phù hợp với loại thuốc chống thải ghép khác nhau. Trong đó, có một số loại thuốc được sử dụng phổ biến gồm:

• Cyclosporine ( neoral sandimmun 50mg )
• Tacrolimus
• Azathioprine
• Mycophenolate mofetil
• Prednisone
• Okt3
• Antithymocyte ig (atgam)

Xem thêm bài viết liên quan: https://nhathuocantam.org/thuoc-ke-don/thuoc-chong-thai-ghep-tri-vay-nen/neoral-thuoc-chong-dao-thai-khi-ghep-tang-hieu-qua/